Haliç Adaları
Özet
Haliç Adaları Eyüp ve Silahtarağa semtleri arasında yer alan Bizans döneminden beri Bahariye olarak da anılan iki küçük adacıktan oluşur. İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından 1996 yılında başlatılan çay bahçesi projesi kamulaştırma sorunları nedeniyle rafa kalkarken tavşanların bırakılması sonucu yaşanan olumsuzluklar ve doğa parkı önerileri de hayata geçirilememiştir. Balıkçıların talepleri üzerine doğal hayat olarak korunması istenen adalar için şu an herhangi bir çalışma söz konusu değildir.
Bizans dönemindeki gravürlerde sıklıkla karşılaşılan ve Kosmidion olarak anılan adacıklara, Osmanlı döneminde Bahariye Adaları adı verilmiş. Günümüzdeyse daha çok Haliç Adaları olarak anılmakta. Haliç Adaları Haliç’in batı uçlarında, Eyüp ve Silahtarağa semtleri arasında, Haliç Kongre Merkezi ve İnsan ve Medeniyet Hareketi tarafından kullanılan Bahariye Mevlevihanesi bitişiğinde yer alan iki küçük adacıktan oluşan Haliç Adaları denizle hemen hemen aynı düzeyde olmalarına karşın dönemsel olarak kaybolmamakta ve sürekli olarak yüzeyde kalmaktadır.
Tarihi Bizans dönemine kadar uzanan adalar İstanbul Büyükşehir Belediyesi‘nin Haliç’in temizlenme projesi kapsamında 1996’da adacıkları çay bahçesi yapma girişimi kamulaştırmaya takılmıştı. Bazılarının belediyeye ait olduğu ortaya çıkan adacıklardan birinin adresleri ve çoğunun soyadının bile belli olmadığı 37 kişi ve kuruluşa ait olması nedeniyle de proje rafa kalkmış görünüyor.
Lâle Devri‘ni sona erdiren ayaklanma olarak bilinen Patrona Halil İsyanı‘nda İstanbul kasırlarının pek çoğu gibi, Bahariye kasırları da tahrip edilmiş. Bahariye Kasrı, Saray-ı Hümayun gibi yalı ve konaklardan hiçbiri bugün ayakta değil.
Yoğun fabrikalaşma ve imalathanelerin yoğunluğu nedeniyle oluşan kirlilik temizlenmiş ve kıyı bölgeleri düzenlenmiş olmasına karşın, eski kayıtlarda, etrafında kayıklarla gezinti yapmanın dönemin en keyif verici eğlencelerinden biri olduğu belirtilen adalarla ilgili ilginç olaylar da söz konusu.
Tavşan Adası
Yıllar önce adada yaşamın olduğunu kanıtlamak isteyen bir belediye başkanı (Eyüp ya da Fatih Belediyesi, kim olduğuna dair bir bilgiye ulaşamadım) adaya bir çift tavşan bırakıyor. Tavşanlar kısıtlı kaynaklar içerisinde belirli bir yoğunluğa ulaşacak kadar çoğaldıktan sonra açlık, soğuk ve adanın yeterli yüzey kalınlığına sahip olmaması gibi nedenlerle ölmeye başlıyorlar. Balıkçılar sürekli su yüzeyinde tavşan ölüleri görmeye başlamış.
Önerilen Yazı
Aynalıkavak Kasrı
Bir süredir aklımda olan, bir türlü fırsat bulup kayıt altına alamadığım Haliç (Golden Horn/Chrysokeras) kıyı rotasını nihayet kayıt altına alabildim.
Civar halkı ve balıkçılar adaya besin sağlamaya çalışsalarda yeterli olmamış ve bunun üzerine Yedikule Hayvan Barınağı gönüllüsü Meral Olcay 2008’de adaya gidip tavşanlara kutulardan hazırladığı yuvaları, su ve yemek kapları götürmüş. Bu olumsuz durumların ardından tavşanlar arasında yayılan hastalıklarla birlikte sayıları epeyce azalıyor.
Adalara Dair Projeler
Pierre Loti Tepesi’nden rahatlıkla görülebilen adalara dair bir çok işletmelere yönelik proje paylaşılmış. Son olarak adalar üzerine park ve köprü yapılmak istenmiş ancak tepkiler sonrasında proje rafa kaldırılmıştı. Ardından, özellikle balıkçılar temizleme çalışmalarının ardından 30’a yakın balık türünün Haliç’e girmesi ve bunun sonucu olarak göçmen deniz kuşlarının gelmesi sonucu adaların doğa parkı olarak korunmasını istediler. Çevre Bakanlığı tarafından bölgeye gönderilen uzmanlar tarafından hazırlanan iki ayrı raporda, adaların doğa parkı olarak düzenlenmesinin turizm ve eğitim açısından yararlı olacağı vurgulanmış. Şimdilerde herhangi bir çalışma söz konusu değil. Adalara yakın parklarda yürürken bir çok kuş türünü görmeniz mümkün.
Kaynakça
- Eski İstanbul Gravürleri ve Tabloları
- Haliçteki Bahariye Adaları
- Bahariye Adaları
- Tavşan Adaları Rezaleti
- Haliç adaları projesi doğal hayatı tehdit eder
Instagram’da beni takip ediyor musun?
Etkinliklerle ilgili detaylar için beni instagram hesabımdan takip edebilirsin.
Sıkça Sorulan Sorular
Haliç Adaları tam olarak nerede konumlanıyor?
Bu adacıklar Eyüp ve Silahtarağa semtleri arasında yer alır.
Geçmişte bu adalar için hangi projeler gündeme geldi?
1996 yılında çay bahçesi yapma girişimi yapıldı fakat kamulaştırma sorunları nedeniyle rafa kaldırıldı ayrıca park ve köprü yapılması istendiği halde tepkilerle proje durduruldu.
Adalardaki tavşanların hikayesi neye dayanıyor?
Bir belediye başkanı adaya tavşan bırakmış ancak açlık ve soğuk nedeniyle ölmeye başlamış 2008 yılında Meral Olcay yardım etmişse de hastalıklar yüzünden sayıları azalmıştır.
Kaynak ve Kullanım
EcoDiurnal. (2017). Haliç Adaları. https://ecodiurnal.com/halic-adalari/

