Beaufort (Bofor) Ölçeği Nedir?

Genelde kayak turuna çıkmadan 1-2 gün önce rota netleştirilir ve son hava tahminlerine göz atılır. Ardından rota uzunluğu ve olası hava tahminlerinin yer aldığı bir paylaşım yapılır. Katılımcılar bu bilgiler ışığında katılım gösterirler ve hazırlıklarını yaparlar. Örneğin; Rota: Beykoz-Keçilik, Buluşma: 08.30, Hava: 10-14°C, Rüzgar: 3-4 bofor / kuzeydoğu. Bu sayede gerekli kıyafetler, yiyecek-içecekler netleştirilir. Knot ile ilgili bir yazı yayınlamıştım. Bu yazıda da örnekte de yer bulmuş olan bofor (beaufort) ölçeğinden bahsedeceğim.

Ancak, öncesinde belirtmek istediğim küçük bir not daha var. Hareket halindeki bir hava kütlesi, yere sürtündüğü noktada yavaşlar ve bu nedenle yüzeye yakın kesimlerde rüzgar daha güçsüzdür. Bu nedenle rüzgarın hızı yerden 10 metre yüksekte ölçülür. Fakat, deniz yüzeyi yere oranla daha düzgün olduğu için denizlerin üzerinde rüzgar hızı karalardaki gibi yüksekliğe bağlı olarak değişkenlik göstermez. Değişiklik, yani rüzgar hızının yükseklikle birlikte artması, yerden yaklaşık 500 metre yükseğe kadar sürmektedir.

Beaufort (Bofor) Ölçeği Nedir?

Bofor skalası, beaufort ölçeği olarak da bilinir. Kimi kaynaklarda bofor yerine “kuvvet” ifadesinin de kullanıldığı görülmektedir. Rüzgarların şiddetini tahmin etmekte / belirtmekte kullanılır. Bu ölçeği İngiliz Amiral Sir Francis Beaufort savaş gemilerinde kullanılması amacıyla geliştirmiştir. Knots aralıklarına karşılık gelir.

Bofor skalasının rüzgar hızını ölçebilen anemometrelerin (yelölçer) geliştirilmesiyle birlikte önemini yitirdiği söylenebilir. Anemometrelerin olmadığı dönemlerde görsel verilere dayanarak hız ve kuvvet değerlendirmesi yapmayı sağlayan befor skalası hava tahminciler ve gemiciler tarafından hala bilinmekte ve deniz raporlarında sıklık kullanılmaktadır.

Bofor ölçeğinde bir örnek karşılaştırma yapmak gerekirse;

5 knots = 2 bofor (hafif rüzgar) iken, 30 knots = 7 bofor (fırtınamsı rüzgar) olarak ifade edilecektir.

Karşılaştırma için knot nedir başlıklı yazıda paylaştığım değerler şöyleydi;

1 knot = 1 deniz mili/saat (nm/h) = 1.852 km/saat (km/h) ≈ 1.151 mph’dir.

Aşağıda T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından paylaşılan, bofor ölçeğinde knot karşılıklarının ve gözlemlenebilecek durumların yer aldığı bir özet tabloyu iletiyorum.

Bofor	Rüzgarın Tanımı	Açık ve Düz Alanda 10 Metre Yükseklikleki Tanımlanmış Rüzgar Hız Sınırları	Rüzgarın Yaptığı Etki	Yaklaşık (takribi) Dalga Yüksekliği
Knot	m/sn	Km/h	mph	Karada
---	---	---	---	---
0	Sakin (calm)	1	0-0.2	1
1	Esinti (light air)	1-3	0.3-1.5	1-5
2	Hafif rüzgar (light breeze)	4-6	1.6-3.3	6-11
3	Tatlı rüzgar (gentle breeze)	7-10	3.4-5.4	12-19
4	Orta rüzgar / mutedil (moderate breeze)	11-16	5.5-7.9	20-28
5	Sert rüzgar / fırışka (fresh breeze)	17-21	8-10.7	29-38
6	Kuvvetli rüzgar (strong breeze)	22-27	10.8-13.8	39-49
7	Fırtınamsı sert rüzgar (near gale)	28-33	13.9-17.1	50-61
8	Fırtına (gale)	34-40	17.2-20.7	62-74
9	Kuvvetli fırtına (strong gale)	41-47	20.8-24.4	75-88
10	Tam fırtına (storm)	48-55	24.5-28.4	89-102
11	Çok şiddetli fırtına (violent storm)	56-63	28.5-32.6	103-117
12	Kasırga / Orkan (Harikeyn / Hurricane)	64 ve üzeri	32.7 ve üzeri	118 ve üzeri

Son olarak, açık denizde gözlemlenen 10 bofor gücünde (48-55 knots) bir rüzgarın etkisi şu örnek video ile paylaşmak istiyorum.